De wereld elektrificeert in een razendsnel tempo. Voor vrijwel al onze dagelijkse behoeften - zoals verlichting, verwarming, koeling, communicatie en mobiliteit - zijn we afhankelijk van een betrouwbaar elektriciteitsnet. Een storing of uitval van de elektrische installatie kan dan ook ingrijpende gevolgen hebben.
Een van de belangrijke risico’s van storing zijn blikseminslagen en overspanningen. Gelukkig zijn er effectieve maatregelen om hiertegen bescherming te bieden. Die vind je terug in de zopas verschenen derde editie van de internationale norm NBN EN IEC 62305:2024 "Protection against lightning".
Deze reeks normen behandelt de bescherming van gebouwen en elektrische installaties tegen bliksem en bestaat uit vier delen. De nieuwste versie vervangt de tweede editie uit 2010 en omvat een reeks technische herzieningen waaronder een aangepaste procedure voor de risicoberekening, de invoering van TWS (Thunder Warning Systems) als mogelijke maatregel om bepaalde risico’s te verminderen, verwijzing naar productnormen voor componenten, nieuwe minimale diktes van metalen delen die als bliksemopvanger dienst doen in geval hotspot problemen dienen vermeden te worden, enz.
Onderstaand vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen per deel:
NBN EN IEC 62305-1:2024 – Algemene principes voor bliksembeveiliging
Dit deel behandelt de basisprincipes voor de bescherming van constructies, installaties, inhoud en personen tegen bliksem. De belangrijkste updates zijn:
- Bijlage D verwijst nu naar de IEC 62561-serie, om een link te bieden naar de relevante componenten voor bliksembeveiligingssystemen volgens IEC 62561.
- Het risicomanagement introduceert een nieuw concept van soorten verlies met publieke relevantie.
- Er is een nieuw concept ingevoerd dat de frequentie van schade beschrijft die de beschikbaarheid van interne systemen kan beïnvloeden.
- Piekstromen als gevolg van blikseminslagen zijn nauwkeuriger gespecificeerd voor de dimensionering van overspanningsbeveiligingsapparaten (SPD) in laagspannings- en telecommunicatiesystemen.
NBN EN IEC 62305-2:2024 – Risicomanagement bij blikseminslagen
Dit deel biedt een procedure voor de evaluatie van risico's veroorzaakt door blikseminslagen, met als doel passende beschermingsmaatregelen te selecteren. Enkele belangrijke wijzigingen:
- Het concept van een enkel risico, dat het verlies van mensenlevens en brand combineert, is geïntroduceerd.
- De frequentie van schade die de beschikbaarheid van interne systemen kan aantasten is toegevoegd.
- De blikseminslagpuntdichtheid NSG is geïntroduceerd ter vervanging van de bliksemflitsdichtheid NG bij de evaluatie van het verwachte gemiddelde jaarlijkse aantal gevaarlijke gebeurtenissen.
- Vermindering van een paar risicocomponenten kan worden bereikt door het gebruik van preventieve tijdelijke maatregelen die worden geactiveerd door middel van een onweerswaarschuwingssysteem (TWS) dat voldoet aan IEC 62793. Het risico van een directe blikseminslag op mensen in open ruimtes (bv. dakparking, festivalweide,...) is geïntroduceerd, rekening houdend met de vermindering van dat risico door het gebruik van een TWS.
NBN EN IEC 62305-3:2024 –Bescherming tegen blikseminslag van constructies en personen
Dit deel behandelt de vereisten voor bliksembeveiligingssystemen (LPS) om fysieke schade aan gebouwen en letsel door aanraak- en stapspanningen te voorkomen. De belangrijkste updates:
- Nieuwe minimale diktes voor metalen platen en buizen zijn toegevoegd om hotspot-problemen te voorkomen.
- Er wordt verwezen naar de IEC 62561-serie voor het gebruik van betrouwbare en veilige LPS-componenten.
- De toepassing van twee methoden - algemeen en vereenvoudigd - voor de berekening van de scheidingsafstand wordt verduidelijkt.
- Er worden enkele wijzigingen aangebracht in de vereisten voor continuïteit van stalen wapening.
- Bijlage C (Vereisten voor bliksembeveiligingsinstallaties van constructies met risico op explosie) wordt herzien om opmerkingen van IEC-subcommissie 31J aan te pakken.
- Herziening van de positionering van bliksemopvangers wordt aangepast volgens de drie geaccepteerde methoden. Een nauwkeurigere beschrijving van de methoden voor het positioneren van de bliksemopvangers wordt gemaakt op basis van de complexiteit van de te beschermen structuren. De hoofdtekst is vereenvoudigd, Bijlage A is verwijderd en alle gedetailleerde informatie is verplaatst naar Bijlage D.
- Informatie over de bescherming van groene daken is geïntroduceerd in Bijlage D.
- Informatie over de bescherming van uitstekende delen op gevels van hoge gebouwen is geïntroduceerd in Bijlage D.
- Een nieuwe definitie van "elektrisch geïsoleerde LPS" is geïntroduceerd om het te onderscheiden van een LPS die zowel elektrisch als fysiek geïsoleerd is van de constructie.
NBN EN IEC 62305-4:2024 – Bescherming van elektrische en elektronische systemen
Dit deel bevat vereisten voor overspanningsbeveiligingsmaatregelen (SPM) tegen storingen veroorzaakt door elektromagnetische bliksemimpulsen (LEMP).
De nieuwe toevoegingen zijn onder andere:
- Bijlage E en Bijlage F introduceren methoden voor het bepalen van stroomopdeling, inclusief toepassingen in PV-installaties.
- Bijlage G behandelt nieuwe testmethoden voor systeemgedrag bij bliksemontladingen.
- Bijlage H bevat informatie over geïnduceerde spanningen in SPD-beveiligde installaties.
Met deze derde editie speelt de NBN EN IEC 62305-normenserie in op de toenemende complexiteit van moderne infrastructuren en biedt ze vernieuwde en nauwkeurigere richtlijnen voor de bescherming tegen bliksem. Deze herzieningen betreffen aanpassingen aan de nieuwste eisen en ontwikkelingen in de markt.
Voor meer informatie over de toepassing van deze normen kunt u terecht bij collega Cédric Ryckaert, Productspecialist Electrical Safety.
Op 6 en 8 mei 2025 organiseerden we 2 webinars omtrent dit thema: